Menu
the REFERENCE

Spel, vakmanschap en zingeving in de bedrijfswereld

Is uw bedrijfsvoering vergelijkbaar met een spel, of beschouwt u het eerder als een kwestie van vakmanschap?

Veel van de metaforen die we regelmatig gebruiken in de zakenwereld komen uit de wereld van het spel: concurrentie, het eindspel, winnen, verliezen,… Veel bedrijven gebruiken die termen om hun strategieën vorm te geven.
Maar is de metafoor van het spel de juiste metafoor? Als we het concept “spel” van dichterbij bekijken zien we dat:

  • Spellen van nature eindig zijn. Zonder einde is het immers onmogelijk te bepalen wie het spel gewonnen heeft;
  • Hoewel de meeste spellen een zekere mate van creativiteit vereisen, zijn de regels en grenzen zeer strikt. Een spel wordt bepaald door een set van regels en het spel is niet langer hetzelfde spel als de regels worden veranderd;
  • Spellen zijn abstract.

Het is al snel duidelijk dat deze drie fundamentele karakteristieken van spellen helemaal niet van toepassing zijn op het bedrijfsleven. Een bedrijf is niet eindig (of dat is toch niet de bedoeling). De regels van het bedrijfsleven veranderen voortdurend. Zaken doen is ook verre van een abstracte materie.

De Bedrijfsvoering als vakmanschap

Waarom beschouwen we bedrijfsvoering niet als vakmanschap?

Vakmanschap houdt permanente verbetering in, steeds bijleren en steeds betere methoden en technieken ontdekken en gebruiken. We leren ze via een mentor of door trial-and-error (of – nog beter – door een combinatie van beide).

Vakmanschap is het intelligent inzetten van vaardigheden om waardevolle zaken te maken. Van een eindspel is geen sprake. Er is immers steeds de mogelijkheid om de vaardigheden te verbeteren en zo ook de waarde van de geproduceerde goederen of diensten te verhogen.

Ja, af en toe zijn er zowel mensen als omstandigheden die in de weg staan. Maar ze zijn niet meer dan obstakels die omzeild dienen te worden. Het zijn geen tegenstanders die het spel van ons proberen te winnen

Dankzij deze analogie is zaken doen niet langer een eindige onderneming met een duidelijk en onbetwistbaar einde. Zaken doen wordt een voortdurend proces van het steeds beter inzetten van vaardigheden met steeds betere resultaten als gevolg.

Deze analogie lost meteen het probleem van de veranderende regels op. Op vakmanschap heeft die verandering immers geen fundamentele impact; het zijn slechts omgevingsfactoren. Vakmanschap past zich gewoon aan de omstandigheden aan. Bedrijven die zichzelf als spelers van een spel beschouwen gooien bij veranderende regels hun handen in de lucht. Ze klagen “hoe oneerlijk het is” en proberen de regels weer te veranderen of dreigen te stoppen met spelen. Bedrijven die denken in termen van vakmanschap zoeken naar manieren om de veranderende regels in hun voordeel te gebruiken.

Bedrijven die zichzelf beschouwen als vakmannen creëren strategieën om superieure kwaliteit af te leveren aan hun klanten, niet om denkbeeldige spelletjes te winnen.

Nog een stap verder

Kunnen we nog een stap verder gaan en de sprong van vakmanschap naar kunstenaarschap maken?

Het verschil tussen kunstenaars en vakmannen is dat de laatste hun vakmanschap inzetten om een resultaat op te leveren aan hun publiek (klanten). Kunstenaars doen wat ze doen ook omwille van zichzelf. Ze handelen vanuit een overtuiging of een idee dat ze willen verkennen en realiseren.

Goeie vakmannen worden geroemd om hun grootsheid op functioneel en rationeel vlak. Een succesvol kunstenaar bouwt echter ook een emotionele band op met zijn publiek; met mensen die dezelfde overtuigingen en ideeën delen (of er op zijn minst voor open staan).

Dat is de kern van de hele zaak: alleen bedrijven die denken en handelen als een kunstenaar zijn in staat om diepere banden te smeden met hun klanten.

Bedrijven die hun klanten (en dus ook hun stakeholders) als pionnen in een spel zien, kunnen alleen maar proberen de grootsheid van “artistieke” bedrijven na te bootsen. Maar zolang ze zichzelf beperken tot de statische regels van hun eigen denkbeeldige spel kunnen ze die grootsheid nooit bereiken.

Bedrijven die handelen vanuit vakmanschap kunnen wel waardevolle zaken bereiken maar ze moeten zichzelf wel telkens opnieuw bewijzen. Ze moeten hard werken om hun publiek te blijven overtuigen van de waarde van hun werk.

De ware kunstenaars onder de bedrijven – denk maar aan het fantastische tijdperk in de geschiedenis van Apple, toen het geloofde in het uitdagen van de status-quo en daar ook naar handelde – resoneren met hun publiek op een niveau dat alleen omschreven kan worden als diepmenselijk. Een band die voortkomt uit een gedeeld geloof, een gemeenschappelijke zingeving. Zoals Simon Sinek zegt:

People don't buy what you do; they buy why you do it. And what you do simply proves what you believe.

De volgende keer dat u een strategie uittekent, doe dat eens niet alsof het een spel betreft. Probeer daarentegen te denken als een kunstenaar.

Op de hoogte blijven?

top
more than digital
The Reference is niets zonder haar klanten. Melexis is een beursgenoteerde wereldspeler in de halfgeleider- en sensorenindustrie. We hielpen Melexis de toekomstige groei van het bedrijf te faciliteren door het merk te vernieuwen, de volledig nieuwe corporate website te bouwen en de exploitatie van de online kanalen vorm te geven. Lees meer over deze klant.